Një grua spanjolle ka fituar më në fund betejën ligjore për t’i dhënë fund jetës me eutanazi. Noelia Castillo, 25 vjeç, mbeti paraplegjike për shkak të lëndimeve të pësuara kur u përpoq t’i jepte fund jetës në vitin 2022.
Qeveria katalanase i dha asaj të drejtën për vdekje të asistuar në verën e vitit 2024, por procesi u pezullua në momentin e fundit pas kundërshtimeve ligjore të ngritura nga babai i saj, me mbështetjen e grupit konservator të fushatës, Avokatët e Krishterë (Abogados Cristianos). Ai argumentoi se vajza e tij vuante nga një çrregullim personaliteti që ndikonte në gjykimin e saj.
Ai gjithashtu vuri në dukje “detyrimin e shtetit për të mbrojtur jetën e njerëzve, veçanërisht më të prekshmit, siç është rasti me një të ri me probleme të shëndetit mendor”.
Kjo ankesë nisi një betejë ligjore 18-mujore e cila përfundoi kur Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ) vendosi në favor të Noelia Castillo-s.
Duke folur për një televizion spanjoll në fillim të kësaj jave, Castillo tha se babai i saj ishte përpjekur ta bllokonte ligjërisht vendimin e saj për të vdekur me dinjitet. “Ai nuk e ka respektuar vendimin tim dhe nuk do ta respektojë kurrë”, tha ajo.
Ajo gjithashtu tregoi për fëmijërinë e saj të vështirë, pjesën më të madhe të së cilës e kaloi në azile kujdesi. Ajo tha se u sulmua seksualisht për herë të parë nga ish-i dashuri i saj prej katër vitesh, pasi kishte marrë pilula gjumi për ta ndihmuar të flinte, dhe tha se u sulmua edhe në një rast tjetër nga disa burra në një klub nate.
25-vjeçarja tha gjithashtu se gjithmonë ishte “ndjerë e vetmuar” dhe kurrë nuk kishte pasur dyshime nëse donte të vazhdonte me vendimin për të vdekur me eutanazi.
“Askush në familjen time nuk është pro,” tha ajo. “Unë po iki dhe ju po qëndroni këtu me gjithë dhimbjen, por çfarë do të ndodhë me të gjitha vuajtjet që kam duruar gjatë viteve? Dua vetëm të iki në paqe dhe të ndaloj dhimbjen.”
“Lumturia e një babai, e një nëne apo e një motre nuk duhet t’i paraprijë lumturisë së një vajze.”
Familja e saj do të mund të vinte për t’i thënë lamtumirë, tha Noelia, por shtoi se ajo dëshironte të ishte vetëm me mjekun e saj kur të kryhej injeksioni vdekjeprurës. Nëna e saj, Yolanda, tha se nuk ishte dakord me vendimin e vajzës së saj, por e “respektoi” atë.
Si funksionon ligji i eutanazisë në Spanjë
Rregullorja, e miratuar në mars 2021 dhe që hyri në fuqi nga qershori i të njëjtit vit, njeh të drejtën për të kërkuar eutanazi brenda sistemit të shëndetit publik në kushte të rrepta.
Duhet të jesh në moshë madhore, të kesh aftësi të plotë ligjore dhe të vuash nga një sëmundje e rëndë dhe e pashërueshme ose nga një vuajtje kronike, e cila gjeneron dhimbje të konsideruara të patolerueshme. Përveç kësaj, procedura kërkon dy aplikime formale, vlerësime të pavarura mjekësore dhe vlerësimin përfundimtar nga një komision autonom.
Objektivi i ligjvënësit ishte të garantonte një ekuilibër midis të drejtës individuale për të vendosur për fundin e jetës së vet dhe sigurisë ligjore të procesit , me kontrolle të shumëfishta.
Sa njerëz kanë përfituar nga eutanazia në Spanjë?
Që kur ligji hyri, më shumë se 1,000 njerëz kanë marrë ndihmën financiare në rast vdekjeje në Spanjë, sipas të dhënave të fundit zyrtare të publikuara nga Ministria e Shëndetësisë. Shifra është rritur në mënyrë progresive vit pas viti, me një rritje të konsiderueshme të aplikimeve dhe autorizimeve, ndërsa procedura është konsoliduar në komunitetet autonome.
Këto të dhëna pasqyrojnë se, pavarësisht debateve etike dhe ligjore, eutanazia është integruar në sistemin e kujdesit shëndetësor si një shërbim më shumë, megjithëse raste si ai i Noelias tregojnë se zbatimi i saj vazhdon të gjenerojë polemika kur faktorët familjarë, gjyqësorë dhe socialë bashkohen.