Nëse mbështeteni te GPS-i juaj për udhëzime duhet të falënderoni matematicienen Dr. Gladys West. Ajo e filloi karrierën duke kryer me dorë llogaritjet komplekse. Ishte epoka para kompjuterave. Megjithatë, arritja e saj më e madhe ishte krijimi i një modeli gjeodezik jashtëzakonisht të detajuar të Tokës, i cili u bë themeli për Sistemin Global të Pozicionimit. Edhe pse GPS është i kudondodhur sot, West ka treguar në librin “Hidden Figures” se në atë moment, ajo nuk po mendonte për të ardhmen: “Kur punon çdo ditë, nuk po mendon, ‘Çfarë ndikimi do të ketë kjo në botë?'” shprehej ajo. “Po mendon, ‘Duhet ta bëj siç duhet.'”
West lindi më 27 tetor 1930 në një komunitet rural të Virxhinias, por që në moshë të vogël ajo kishte ambicie për të shkuar përtej punës në fermë ose fabrikë. “Në fillim mendova se duhej të shkoja në qytet. Mendova se kjo do të më nxirrte nga vendi dhe nga fushat”, kujton ajo. “Por më pas, ndërsa u arsimova më shumë, shkova në klasat më të larta, mësova se arsimi ishte gjëja që më nxirrte jashtë.”
West ishte një nga të paktat gra që studionin matematikë. “Ndiheshe pak më ndryshe”, reflektoi ajo më vonë. “Nuk përshtateshe aq mirë sa në ekonominë shtëpiake.” West dha mësim për disa vite pas diplomimit dhe më pas pranoi një pozicion në Qendra e Luftës Sipërfaqësore Detare, në Dahlgren, Virxhinia në vitin 1956. Ajo u bë kështu gruaja e dytë me ngjyrë që kishin punësuar ndonjëherë, për të analizuar të dhëna nga satelitët.
Në fillim, kjo nënkuptonte matematikë në letër: “Ne hynim dhe uleshim në tavolinat tona dhe logjikonim, kalonim nëpër të gjitha hapat që do të duhej të bënte kushdo për të zgjidhur problemin matematikor.” Por kur kompjuterët hynë në skenë, kjo nënkuptonte të mësoje si të programoje – dhe të ishe gati për të kapur gabimet e kompjuterëve. West ishte e përfshirë në një studim astronomik të vlerësuar në fillim të viteve 1960 që tregonte se si lëvizte Plutoni në raport me Neptunin. Kreu i departamentit të saj e rekomandoi atë për një rol të ri si menaxhere për projektin e altimetrisë së radarit Seasat, që përfshinte satelitin e parë që orbiton Tokën dhe mund të ndiente oqeanet nga distanca.
Projekti Seasat u bë pika fillestare për modelimin e mëtejshëm satelitor të globit, dhe nga mesi i viteve 1970 deri në vitet 1980, West punoi në programimin e një kompjuteri IBM 7030 “Stretch” me algoritme gjithnjë e më të rafinuara. Më pas ajo ishte në gjendje të krijonte një model gjeodezik jashtëzakonisht të saktë të Tokës, madje duke marrë parasysh detaje si forcat gravitacionale dhe baticore që ndryshojnë pak formën e Tokës. Ky model më vonë do të bëhej themeli për sistemin satelitor GPS, i cili përdoret gjerësisht sot për aplikime të panumërta nga navigimi te komunikimi. Megjithatë, pasi West doli në pension nga posti i saj në vitin 1998, kontributet e saj në GPS u harruan kryesisht. Ajo ndërroi jetë në muajin janar 2026, në moshën 95 -vjeçare.