Disney, nisja e një perandorie që revolucionarizoi filmat e animuar

Sipërmarrësi, animatori dhe producenti i filmave amerikan Walt Disney është padyshim figura më e rëndësishme në historinë e animacionit. Ai revolucionarizoi zhanrin e karikaturave të animuara, duke i bërë ato një pjesë të madhe të argëtimit popullor kryesor.

I lindur në lagjen Hermosa të Çikagos, Disney filloi karrierën e tij në animacion në vitin 1919 si një artist praktikant në Studion e Artit Komercial Pesmen-Rubin. Punoi atje për një vit para, dhe më pas, së bashku  me kolegun e tij animator Ub, filloi biznesin Iwerks-Disney Commercial Artists.

Në vitin 1923 u zhvendosën në Kaliforni dhe themeluan Disney Brothers Cartoon Studio. Në 1929 ajo u njoh si Walt Disney Productions dhe u bë studioja kryesore amerikane e animacionit. Ajo zhvilloi shumë nga teknikat, konceptet dhe parimet që u bënë praktika standarde të animacionit tradicional. Disney dhe Iwerks bënë përparimin e tyre të madh me zhvillimin e personazhit të animuar Mickey Mouse, i cili u shfaq për herë të parë në filmin e shkurtër të vitit 1928, “Steamboat Willie”. Disney nënshkroi një kontratë me Columbia Pictures për të shpërndarë vizatimet e Mickey Mouse, si dhe prezantuan disa nga personazhet e animuar, mjaft të njohura sot, duke përfshirë Minnie Mouse, Donald Duck dhe Pluto Pup.

Disney ishte pakënaqur me prodhimin e filmave të shkurtër vizatimorë formulaikë dhe besonte se një film vizatimor me metrazh të gjatë do të ishte më fitimprurës. Studioja filloi prodhimin katërvjeçar të “Borëbardhës dhe Shtatë Xhuxhëve” , i cili ishte filmi i parë i animuar me ngjyra dhe zë të plotë. Kushtoi 1.5 milionë dollarë për t’u prodhuar dhe u bë filmi më i suksesshëm i vitit 1938.

Studioja filloi prodhimin e “Pinoku” në fillim të vitit 1938 dhe të “Fantazia” në nëntor të të njëjtit vit. Ai përbëhej nga tetë segmente të animuara të vendosura në pjesë muzikore klasike të dirigjuara nga Leopold Stokowski. Megjithatë, Fantasia nuk mundi të nxirrte fitim për shkak të Luftës së Dytë Botërore, e cila ndërpreu shpërndarjen në tregun evropian. Më pas u ribotua disa herë dhe tani është bërë filmi i 23-të me fitimet më të larta të të gjitha kohërave në SHBA.

Në fillim të vitit 1950, Disney prodhoi “Hirushja”, filmin e parë të animuar të studios së tij në tetë vjet. Me një kosto prodhimi prej 2.2 milionë dollarësh, ai fitoi gati 8 milionë dollarë në vitin e parë. Pesë vjet më vonë, filmi i 15-të i animuar romantik muzikor, Zonja dhe Tramp , u publikua dhe u bë një tjetër sukses në kinema. Bazuar në historinë e Ward Greene, ishte filmi i parë i animuar i xhiruar në procesin e filmit me ekran të gjerë CinemaScope.

Disney do të vazhdonte të merrte 59 nominime për Çmimin Oscar, tre nominime për Golden Globe dhe do të fitonte dy Çmime për Arritje Speciale – për “Bambi” (1942) dhe “The Living Desert” (1953) – dhe Çmimin Cecil B. DeMille. Ai gjithashtu mori katër nominime për Çmimin Emmy, duke fituar një herë, për Producentin më të Mirë për serialin televiziv Disneyland.

Lista e filmave të prodhuar deri në vitin 2000:

Borëbardha dhe Shtatë Xhuxhët(1937)

Pinoku (1940)

Fantazia (1940)

Dumbo (1941)

Bambi (1942)

Fitorja përmes Fuqisë Ajrore (1943)

Tre Kavaljerët (1944)

Bëj Muzikën Time (1946)

Kënga e Jugut (1946)

Argëtim dhe pa shumë qejf (1947)

Koha e Melodisë (1948)

Aventurat e Ichabod dhe Z. Toad (1949)

Hirushja (1950)

Liza në Botën e Çudirave (1951)

Piter Pan (1953)

Zonja dhe Vagabondi (1955)

Bukuroshja e Fjetur (1959)

Njëqind e Një Dalmatët (1961)

Shpata në Gur (1963)

Libri i Xhunglës (1967)

AristoCats (1970)

Robin Hood (1973)

Aventurat e Shumta të Winnie the Pooh (1977)

Shpëtimtarët (1977)

Dhelpra dhe Qeni (1981)

Kazani i Zi (1985)

Detektivi i Madh i Minjve (1986)

Kush e futi në kurth Roger Rabbit (1988)

Oliver & Company (1988)

Sirena e Vogël (1989)

Përrallat e Duckave: Filmi – Thesari i Llambës së Humbur (1990)

Shpëtuesit në Tokë (1990)

Bukuroshja dhe Bisha (1991)

Aladini (1992)

Makthi para Krishtlindjeve (1993)

Mbreti Luan (1994)

Një film qesharak (1995)

Pocahontas (1995)

Historia e Lodrave (1995)

Xhejmsi dhe Pjeshka Gjigante (1996)

Katedralja e Notre Dame (1996)

Herkuli (1997)

Mulan (1998)

Jeta e një insekti (1998)

Filmi i parë i Doug-ut (1999)

Tarzan (1999)

Historia e Lodrave 2 (1999)

Fantazia 2000 (1999)

 Filmi i Tigrit (2000)

Dinozauri (2000)

Ritmi i Ri i Perandorit(2000)

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *